به 'درکوه' خوش آمدید
در کوه

موش و گربه...

اگر داری تو عقل و دانش و هوش --- بیا بشنو حدیث گربه و مــوش

بخوانم از برایت داستانـــــــــــــی --- که در معنای آن حیران بمانی

 

* * *

 

ای خردمند عاقل و دانــــــــــــــــــا ---  قصۀ موش و گربه برخوانا

قصۀ موش و گربه‌ی منظــــــــــــوم --- گوش کن همچو دُر غلطانا

از قضای فلک یکی گربـــــــــــــــــه --- بود چون اژدها به کرمانا

شکمش طبل و سینه‌اش چو سپر ---  شیر دم و پلنگ چنگانا

از غریوش به وقت غریــــــــــــــدن ---  شیر درنده شد هراسانا

سر هر سفره چون نهادی پــــــای ---  شیر از وی شدی گریزانا

 

* * *

 

روزی اندر شرابخانه شدی ---  از برای شکار موشانا

در پس خُم می‌ نمود کمین ---  همچو دزدی که در بیابانا

ناگهان موشکی ز دیواری --- جست بر خُم می خروشانا

سر به خُم برنهاد و می نوشید ---  مست شد همچو شیر غرانا

گفت کو گربه تا سرش بکنم ---  پوستش پر کنم ز کاهانا

گربه در پیش من چو سگ باشد ---  که شود روبرو به میدانا

 

* * *

 

گربه این را شنید و دم نزدی --- چنگ و دندان زدی به سوهانا

ناگهان جست و موش را بگرفت ---  چون پلنگی شکار کوهانا

موش گفتا که من غلام توام ---  عفو کن بر من این گناهانا

گربه گفتا دروغ کمتر گوی ---  نخورم من فریب و مکرانا

می شنیدم هرآن چه می گفتی ---  آروادین قحبۀ مسلمانا

 

* * *

 

گربه آن موش را بکشت و بخورد ---  سوی مسجد شدی خرامانا

دست و رو را بشست و مسح کشید ---  ورد می خواند همچو مُلّانا

بارالها که توبه کردم من ---  ندرم موش را به دندانا

بهر این خون ناحق ای خلاق ---  من تصدق دهم دو من نانا

آن قدر لابه کرد و زاری کردی ---  تا به حدی که گشت گریانا

 

***

 

موشکی بود در پس منبر ---  زود برد این خبر به موشانا

مژدگانی که گربه تائب شد --- زاهد و عابد و مسلمانا

بود در مسجد آن ستوده خصال ---  در نماز و نیاز و افغانا

این خبر چون رسید بر موشان ---  همه گشتند شاد و خندانا

هفت موش گزیده برجستند ---  هر یکی کدخدا و دهقانا

برگرفتند بهر گربه ز مهر ---  هر یکی تحفه‌های الوانا

آن یکی شیشه‌ شراب به کف ---  وآن دگر بره‌های بریانا

آن یکی طشتکی پر از کشمش ---  وان دگر یک طبق ز خرمانا

آن یکی ظرفی از پنیر به دست ---  وان دگر ماست با کره نانا

آن یکی خوانچه پلو بر سر ---  افشره، آب لیمو عمانا

 

* * *

 

نزد گربه شدند آن موشان ---  با سلام و درود و احسانا

عرض کردند با هزار ادب ---  کای فدای رهت همه جانا

لایق خدمت تو پیشکشی ---  کرده‌ایم ما قبول فرمانا

گربه چون موشکان بدید بخواند ---  رزقکم فی السماء حقانا

من گرسنه بسی بسر بردم ---  رزقم امروز شد فراوانا

روزه بودم به روزهای دگر ---  از برای رضای رحمانا

هرکه کار خدا کند به یقین --- روزی اش می شود فراوانا

 

* * *

 

بعد از آن گفت پیش فرمائید ---  قدمی چند ای رفیقانا

موشکان جمله پیش می رفتند ---  تنشان همچو بید لرزانا

ناگهان گربه جست بر موشان ---  چون مبارز به روز میدانا

پنج موش گزیده را بگرفت --- هر یکی کدخدا و ایلخانا

دو بدین چنگ و دو بدان چنگال ---  یک به دندان، چو شیر غرانا

آن دو موش دگر که جان بردند ---  زود بردند خبر به موشانا

که چه بنشسته‌اید ای موشان ---  خاک تان بر سر ای جوانانا

پنج موش رئیس را بدرید ---  گربه با چنگها و دندانا

 

* * *

 

موشکان را از این مصیبت و غم ---  شد لباس همه سیاهانا

خاک بر سر کنان همی گفتند ---  ای دریغا رئیس موشانا

بعد از آن متفق شدند که ما ---  می‌رویم پای تخت سلطانا

تا به شه عرض حال خویش کنیم ---  از ستم‌های خیل گربانا

شاه موشان نشسته بود به تخت ---  دید از دور خیل موشانا

همه یکباره کردنش تعظیم --- کای تو شاهنشهی به دورانا

گربه کرده است ظلم بر ماها ---  ای شهنشه اولم به قربانا

سالی یک دانه می گرفت از ما ---  حال حرصش شده فراوانا

این زمان پنج پنج می گیرد ---  چون شده تائب و مسلمانا

درد دل چون به شاه خود گفتند ---  شاه فرمود کای عزیزانا

من تلافی به گربه خواهم کرد ---  که شود داستان به دورانا

 

* * *

 

بعد یک هفته لشگری آراست ---  سیصد و سی هزار موشانا

همه با نیزه‌ها و تیر و کمان ---  همه با سیف‌های برانا

فوج‌های پیاده از یک سو ---  تیغ‌ها در میانه جولانا

چون که جمع آوری لشگر شد ---  از خراسان و رشت و گیلانا

یکه موشی وزیر لشکر بود ---  هوشمند و دلیر و فطانا

گفت باید یکی ز ما برود ---  نزد گربه به شهر کرمانا

یا بیا پای تخت در خدمت ---  یا که آماده باش جنگانا

 

* * *

 

موشکی بود ایلچی ز قدیم ---  شد روانه به شهر کرمانا

نرم نرمک به گربه حالی کرد ---  که منم ایلچی ز شاهانا

خبر آورده‌ام برای شما ---  عزم جنگ کرده شاه موشانا

یا برو پای تخت در خدمت ---  یا که آماده باش جنگانا

گربه گفتا که موش گه خورده ---  من نیایم برون ز کرمانا

لیکن اندر خفا تدارک کرد ---  لشکر معظمی ز گربانا

گربه‌های براق شیر شکار ---  از صفاهان و یزد و کرمانا

لشکر گربه چون مهیا شد ---  داد فرمان به سوی میدانا

 

* * *

 

لشکر موشها ز راه کویر ---  لشگر گربه از کهستانا

در بیابان فارس هر دو سپاه ---  رزم دادند چون دلیرانا

جنگ مغلوبه شد در آن وادی ---  هر طرف رستمانه جنگانا

آن قدر موش و گربه کشته شدند ---  که نیاید حساب آسانا

حملۀ سخت کرد گربه چو شیر ---  بعد از آن زد به قلب موشانا

موشکی اسب گربه را پی کرد ---  گربه شد سرنگون ز زینانا

الله الله فتاد در موشان ---  که بگیرید پهلوانانا

موشکان طبل شادیانه زدند ---  بهر فتح و ظفر فراوانا

شاه موشان بشد به فیل سوار ---  لشگر از پیش و پس خروشانا

 

* * *

 

گربه را هر دو دست بسته به هم ---  با کلاف و طناب و ریسمانا

شاه گفتا به دار آویزند ---  این سگ روسیاه نادانا

گربه چون دید شاه موشان را ---  غیرتش شد چو دیگ جوشانا

همچو شیری نشست بر زانو ---  کند آن ریسمان به دندانا

موشکان را گرفت و زد به زمین ---  که شدندی به خاک یکسانا

لشگر از یک طرف فراری شد ---  شاه از یک جهت گریزانا

از میان رفت فیل و فیل سوار ---  مخزن تاج و تخت و ایوانا

 

* * *

 

هست این قصۀ عجیب و غریب ---  یادگار عبید زاکانا

جان من پند گیر از این قصه ---  که شوی در زمانه شادانا

غرض از موش و گربه برخواندن ---  مدعا فهم کن پسر جانا

 

 

"عبید زاکانی"


چهارشنبه ٩ فروردین ،۱۳۸٥

شاهین


[ HOME | ARCHIVE | E-MAIL ]

"من گفتم:«من اون رو به یاد میآرم و یه وقتی چیزی واسه‌تون می‌نویسم که اون توش باشه...»                           ارنست همینگوی "تپه‌های سبز آفریقا